De eerste eikenbomen op de Veluwe verliezen hun bladeren, de komende weken zal de rest volgen en dat is ruim twee maanden eerder dan normaal. Oorzaak vormt een opeenstapeling van rampspoed waarvoor voor de eik buitengewoon gevoelig blijkt, zegt ecoloog en de Stentor-columnist Gert-Jan Blankena.
De bomen krijgen nu de derde plaag voor de kiezen. In het voorjaar vraten wintervlinders de bladeren van de bomen. Halverwege het herstel - de bomen vormden nieuwe bladeren - sloeg extreme droogte toe. Als klap op de vuurpijl volgt nu meeldauw, een schimmelziekte die zich vooral bij inlandse eiken manifesteert. De schimmeldauw komt dit jaar veel vroeger en houdt ook veel uitgebreider huis dan anders.
Het resultaat, zegt Gert-Jan Blankena: "De kleur klopt niet. Alle bladeren zijn wat misvormd en bedekt met een wittige aanslag. Dit heb ik nog nooit meegemaakt."
Zijn zoon en woordvoerder van Staatsbosbeheer op de Veluwe, Joris Blankena, bevestigt dat beeld. "De bladeren van sommige eiken worden bruin en her en der zie je ze al van de bomen vallen." Terwijl eiken normaal gesproken een van de laatste bomen zijn die hun bladeren laten vallen, eind november, weet Gert-Jan Blankena. De regenperiode komt in ieder geval te laat. "Het seizoen is inmiddels te ver gevorderd." Of de oorzaak van alle rampspoed ligt in de klimaatverandering? "Dat kan," denkt hij. Maar het kan in dit geval evengoed een ongelukkige samenloop van omstandigheden zijn. En volgens Alterra, kennisinstituut voor de groene leefomgeving, is er zelfs helemaal niets aan de hand: "Ik heb in mijn omgeving nog niets bijzonders gezien," beweert onderzoeker en boomspecialist ir. Jitze Kopinga van Alterra. Lokaal kan de situatie verschillen, geeft hij toe.
Op de Veluwe is er beslist iets vreemds aan de hand, zeggen Joris en Gert-Jan Blankena. Volgens Joris Blankena zullen eiken die er toch al wat zwakjes bij stonden zelfs het loodje leggen. De meeste exemplaren zullen de klap echter overleven: "Eiken zijn heel taai. Maar dit moeten ze niet een paar jaar achter elkaar hebben."
De Anne Frankboom is een witte paardenkastanje, ofwel Aesculus hippocastanum. Vanuit het Achterhuis in Amsterdam, waar Anne Frank met haar familie zat ondergedoken in de Tweede Wereldoorlog, had ze uitzicht op de boom. Anne Frank noemt de kastanjeboom in haar wereldberoemde dagboek drie keer.
De eerste keer is op 23 februari 1944: "Wij keken alle twee naar de blauwe hemel, de kale kastanjeboom aan wiens takken kleine druppeltjes schitterden, naar de meeuwen en de andere vogels die in hun scheervlucht wel van zilver leken. Dat alles ontroerde en pakte ons alle twee zo, dat we niet meer konden spreken."
Daarna bespreekt zij de boom nog een keer op 18 april in datzelfde jaar. "April is inderdaad schitterend, niet te warm en niet te koud met zo nu en dan een regenbuitje. Onze kastanje is al tamelijk groen, hier en daar zie je zelfs al kleine kaarsjes", aldus Anne Frank.
De laatste keer was op 13 mei 1944. "Onze kastanjeboom staat van onder tot boven in volle bloei, hij is vol met bladeren en veel mooier dan verleden jaar."
Parool.nl (http://www.parool.nl/) 24-8-2010
Bomen in plaats van drempels
Door het planten van een rij bomen met afnemende tussenafstand, is de snelheid van het verkeer met enkele kilometers per uur terug te brengen. Dat is de eerste voorlopige conclusie van een experiment in Norfolk, Engeland.
De Norfolk County Council plantte dit voorjaar in totaal 200 bomen met wisselende tussenafstanden op verschillende toegangswegen naar de stad. De tussenafstanden worden steeds kleiner, naarmate men de stad nadert. Ook experimenteerde men met de ‘lazy diagonal’, waarbij de bomen steeds een beetje dichter bij de weg zijn geplaatst. Zo ontstaat een optische illusie waardoor het lijkt of men sneller gaat rijden. De verwachting was dat automobilisten dan gas terug zullen nemen. De voorlopige resultaten wijzen erop dat dit inderdaad het geval is. De gemiddelde snelheid loopt terug met 2 mijl, ruim 3 km/uur.
Dit najaar volgt het officiële onderzoeksrapport.
De gemeente Nijmegen ziet af van een reddingsactie voor de Lindeboom in de Marikenstraat. In plaats daarvan zal er dit najaar op deze locatie een nieuwe, iets kleinere linde, worden geplaatst.
Volgens het boomtechnisch adviesbureau Van Jaarsveld/Van Scherpenzeel kan de boom voor 8.500 euro gered worden als hij sterk wordt ingekort tot een knotlinde.
Omdat het twijfelachtig is of de boom dan ook echt 'opknapt', heeft de gemeente besloten om te stoppen met verdere reddingsacties. Volgens het onderzoeksbureau is de slechte conditie toe te schrijven aan de slechte standplaats van de boom. Op de huidige standplaats zijn duurzame groeikansen nihil. Hier is onvoldoende rekening mee gehouden toen de monumentale boom zo’n tien jaar geleden werd verplaatst. Dit gegeven is extra pijnlijk, omdat deze overplaatsing destijds tienduizenden euro’s kostte. Wethouder Jan van der Meer laat in een reactie weten dat de gemeente er alles aan zal doen om bomen een betere leefomgeving te geven. Voor de Marikenboom komt deze hulp te laat en hiermee komt een einde aan het tachtig jaar oude Nijmeegse natuurmonument.
De Gelderlander (http://www.gelderlander.nl/) 30-7-2010
Klimmen voor orang-oetan
Klimmen in bomen en slingeren als een orang-oetan. Dat kan woensdag 21 juli as. in het Amsterdamse Bos. Stichting Monkey Business en Klimpark Fun Forest organiseren een speciale dag om aandacht te vragen voor de bedreiging van deze mensaap.
Monkey Business zet zich in voor het behoud van de orang-oetan en zijn leefgebied, de tropische regenwouden van Borneo en Sumatra. Dit doet de stichting onder andere door geld in te zamelen.
Kinderen en hun ouders kunnen woensdag 21 juli zelf ervaren hoe het is om als een echte orang-oetan door de bomen te slingeren in het klimpark van Fun Forest in het Amsterdamse Bos. Op deze locatie is een parcours uitgezet waarin de aap in zichzelf naar boven kan laten komen. Op 1,5 hectare staan ongeveer honderd klimonderdelen in de bomen geplaatst met acht verschillende klimparcoursen, Deze bevinden zich op 4 tot 11 meter hoogte.
Klimmen kan vanaf acht jaar. Fun Forest schenkt een deel van de opbrengsten van deze dag aan stichting Monkey Business.
Door het verdwijnen van het regenwoud, de aanleg van de palmolieplantages en illegale dierhandel wordt de orang-oetan ernstig met uitsterven bedreigd.
Boktor in Hoofddorp waarschijnlijk niet verder verspreid
De kans is klein dat de Oost-Aziatische boktor zich in Hoofddorp verder heeft verspreid dan het gebied rond de vondst. Dat schrijft LNV-minister Gerda Verburg deze week aan de Tweede Kamer.
Er is namelijk slechts één vrouwelijk exemplaar van de boktor gevonden. Van de twee uitvlieggaten is er bovendien één zeer vers. Het andere uitvlieggat is ouder. Volgens Verburg is het daarom onwaarschijnlijk dat er een mannelijke boktor in de directe nabijheid is geweest. Er heeft dan geen bevruchting en eiafzetting kunnen plaatsvinden.
De Acer palmatum (red: Japanse esdoorn) waarin de uitvlieggaten en vraatsymptomen zijn geconstateerd, is mei 2009 in de tuin geplant. De plant is afkomstig van een cash & carry in planten. Volgens Verburg is er vooralsnog geen aanleiding om alle waardplanten van de boktor rondom de vondst te verwijderen, zoals dit wel in Boskoop gebeurde.
Het fytosanitaire risico van de vondst in Boskoop lag veel hoger, aldus Verburg. De besmetting daar was namelijk al langere tijd aanwezig. Ook had de boktor zich al naar andere planten verspreid.
Het onderzoek naar de herkomst van de plant in Hoofddorp is nog volop bezig. Ook vindt er nog een intensieve inspectie plaats van de bufferzone van 2 km rondom de vondst.
De Boomwekerij (http://www.deboomkwekerij.nl/) 17-7-2010
Nominaties BoomKroon bekend
Wie heeft het origineelste bomenidee? De Bomenstichting en het VARA radioprogramma Vroege Vogels maakten vandaag (red: 11 juli 2010) de genomineerden bekend van de wedstrijd 'BoomKroon'.
De BoomKroonCompetitie leverde meer dan 150 heel diverse plannen op. Van een ‘boomfile’ langs alle Nederlandse snelwegen tot een ‘bomenspiraal’ en een ‘hart van bomen' (het plan om bij het geografische midden van Nederland een groep amberbomen te planten in de vorm van een hart). Jurylid Frank Naber directeur van de bomenstichting is zeer tevreden over de inzendingen. 'het overtreft de verwachtingen en laat zien hoe ondernemend en creatief mensen zijn met bomen', aldus Naber.
Onder de inzendingen zitten de nodige opvallende initiatieven. De Wifi-Tree bijvoorbeeld, is ‘een bestaande, markante boom, die wordt voorzien van een nestkastje, waarin een wifi-zender zit. In de buurt van de boom kunnen de mensen dan mobiel internetten’. Bijzonder is het enorme aantal plannen met fruit- en noten bomen. Ook veel gehoord: geboortebomen, herinneringsbomen, feestbomen, een bomenfonds, bomen als kunstwerken en figuurbomen. Geen nominatie, maar wel een eervolle vermelding voor ‘de rode draad’. Een plan voor een met esdoorns beplante lijn van Slochteren naar Den Haag om aan te geven ‘dat de politiek teveel in termen van geld en gas denkt dan in termen van milieu’.
Uiteindelijk zijn de volgende 12 plannen genomineerd:
De Boomgedichtenroute, het Voetboomveld, Lievelingsbomen, Bomen langs de Merwede, Bekroond uitzicht, het Bomen ABC, de Boomtoren, Bomen op kinderspeelplaatsen, Red de babyboompjes, Koning kroon, Ieder dorp zijn eigen boomgaard en de Boom-ontzie-lineaal. (Een toelichting op deze plannen is te lezen op www.boomkroon.nl.)
Tot eind september kunt u op de boomkroonplannen stemmen op de site www.boomkroon.nl. Zondag 20 september maakt Vroege Vogels de winnaar van de boomkroon bekend. De Bomenstichting gaat zich maximaal inzetten om het winnende idee te realiseren. Vroege Vogels zal de winnaar blijven volgen, in de uitzendingen en op de website.
De BoomKroon wordt georganiseerd ter gelegenheid van het 40-jarig bestaan van de Bomenstichting. Verder riep de stichting 2010 uit tot het ‘Jaar van de monumentale boom’, omdat bomen meer aandacht verdienen.
